انواع آخور ( خوراک خوری ) مورد استفاده در پرواربندی بره و بزغاله

انواع آخور ( خوراک خوری ) مورد استفاده در پرواربندی بره و بزغاله

 

 

با توجه به نوع مصالح موجود، سلیقه ی دامدار، سطح مکانیزانسیون دامداری، امکانات مالی دامدار و استاندارد های محلی موجود در یک منطقه، انواع مختلفی از آخور برای بره و بزغاه قابل توصیه است. استفاده از آخورهای قلزی و یا چوبی یک یا دو طرفه، استفاده از آخورهای ثابت ساخته شده از آجر و سیمان و حتی ریختن مستقیم خوراک روی بستر از روش های متداول در خوراک دهی به بره و بزغاله است.

خوراک دادن بع بره و بزغاله باید نحوی انجام شود که به ورود و خروج کارگر بهابند یا آغل دام ها و تماس مستقیم با دام نیازی نباشد. توصیه عمومی در این باره آن است که چنان چه آخور بره و بزغاله در آغل قرار دارد خوراک آنها از طریق راهروهای خوراک دهی و در صورتی که آخور ها در بهاربند تعبیه شوند خوراک از بخش بیرونی محل گردش توسط کارگر یا دستگاه های مکانیزه در اختیار دام ها قرار گیرد.

در طراحی آخور ها رعایت یک سری نکات از سوی دامداران لازم و ضروری است. نکته اول این که مقدار آخور پیش بینی شده برای بره و بزغاله باید به اندازه ای باشد که به صورت هم زمان امکان مصرف خوراک برای تمام دام ها فراهم باشد. طراحی آخور ها باید به گونه ای باشد که دام ها به ویژه بزغاله ها نتوانند بر روی خوراک راه بروند. معمولا برای جلوگیری از این مشکل، روی آخور را میله ای قرار می دهند به طوری که فقط سر دام از نرده عبور کرده و از این طریق به خوراک دسترسی می یابد و نمی توانند مستقیما وارد آخور شود. همچنین آخور باید کاملا پاکیزه و قابل شستشو باشد. بره و بزغاله معمولا خوردن خوراک روی سطوح پایکزه، صاف و هموار را نسبت به سطوح آلوده،زبر و خشن ترجیح می دهند. در نظر گرفتن یک خروجی فاضلاب برای دفع آب خوراک یا آب هنگام مصرف خوراک توسط دام،خوراک از آخور بیرون نریخته و به هدر نرود. ساخت دیواره های جانبی مناسب برای آخور می تواند تا حدودی  مانع از اتلاف خوراک شود. سطح لبه آخور باید به شکل قوس و بدون زاویه ساخت. لبه های داخلی و کف آخورهایی را که به وسیله مصالحی مانند آجر و سیمان ساخته می شود باید توسط یک لایه  سیمان پوشانده شوند تا به راحتی بتوان آنر اتمیز و ضدعفونی کرد. وجود سایبان بر روی آخور از ریزش بارش باران یا برف بر روی خوراک جلوگیری می کند و باعث خشک ماندن خوراک موجود در آخور می شود. در مناطق گرمسیر نیز استفاده از سایبان بر روی آخور، دام ها را برابر تابش مستقیم نور خورشید حفظ می کند و دام ها دچار آفتاب زدگی نمی شوند و همچنین مصرف خوراک کاهش نمی یابد.

 

در حال حاضر انواع مختلفی از آخور ها در واحد های پرواربندی بره و بزغاله مورد استفاد ه است که در زیر شرح برخی از آنها آورده شده است.

1- آخور دو طرفه

در این نوع آخور ، دام ها می توانند از هر دو طرف آخور برای مصرف خوراک استفاده کنند. معمولا این آخور ها در وسط بهار بند و یا آغل داده می شوند به طوری که که دو گروه ار دام ها به صورت همزمان از آن استفاده می کنند. ساخت آخور های دو طرفه در مقایسه با آخور های یک طرفه باعث صرفه جویی در وقت و هزینه دامدار و همچنین هزینه کارگری می شود

2- آخور یک طرفه

آخور یک طرفه معمولا در حاشیه دیوار های جانبی آغل یا بهاربنند ساخته می شوند و دام ها فقط می توانند از یک طرف آخور برای مصرف خوراک استفاده کنند. عرض این آخور ها کمتر از عرض آخور های دو طرفه است و ممکن است در یک طرف آن یک راهرو به عرض حداقل 1 متر ویژه عبور کارگر در نظر گرفته شود تا کارگر برای خوراک دهی به دام ها مستقیما وارد جایگاه آنها نشود.

طول آخور به ازای هر راس ره و بزغاله 40 – 30 سانتیمتر، عرض آخور یک طرفه 40- 35 سانتیمتر، دو طرفه 80- 70 سانتی متر و ارتفاع آخور حدود 35 سانتی متر می باشند.

امروزه برای سهولت کار دامداران انواع آخور های پیش ساخته در ابعاد و طراحی های مختلف وارد بازار شده است که از چوب و یا فلز ساخته می شوند و قابل جابجایی و جمل از یک نطقه به نقطه دیگر می باشد. کزیت این آخور ها نسبت به آخورهایی که با مصالحی نظیر آجر و سیماهن ساخته می شوند در این است که آخور هایی پیش ساخته سبک و قابل حمل بوده و با توجه به کاهش یا افزایش اندازه گله میتوان به راحتی آنها را کم و یا اضافه نمود در حالی که این کار در مورد آخور های ثابت مشکل بوده و با مشقاتی همراه است.

3- تغذیه روی بستر

در برخی موارد خوراک دام ها مستقیم روی زمین ریخته می شود و دام غذای مورد نیاز خود را مستقیما از روی بستر برداشته و مصرف می کند. به ایم منظور قسمتی از بستر در مجاورت بهاربند قرار دارد به عرض 1 متر و به ظول مورد نظر با بتن فرش می شود و به عنوان آخور مورد استفاده قرار می گید. قسمت بیرونی این آخور ها فاقد لبه  و دیواره است و در قسمت داخلی دارای یک دیواره کوتاه به ارتفاع تقربی 10 تا 15 سانتیمتر است تا کود دام ها و گرد و خاک بهار بند به داخل آخور نریزد. بین آخور محل و نگهداری دام ها نرده کشی می شود و خوراک توسط کار گرها به کمک گاری یا خوراک دهنده اتوماتیک روی بخش بتونی روی زمین ریخته میشود و بره وبزغاله از بین نرده ها به خوراک دسترسی می یابد. بهتر است در این آخور ها ازقسمت بیرونی آخور به سمت داخا آن ( محل گردش دام ها ) یک شیب ملایم در نظر گرفته شود. این شیب باعث می شود خوراک به سمت محل ایستادن دام ها جرکت کرده و کمتر به بیرون آخور بریزد و از طرفی نظافتآخور نیز راحت تر انجام شود.

 

4- علفخور

به منظور جلوگیری از هدر رفتن علوفه در ارتفاع 25 سانتیمتر بالای آخور شبکه ای فلزی سرتاسری با زوایه 30 – 20 در جه می سازند تا دام علوفه را به کمک دهان از لابلای شبکه نرده ای بیرون کشیده و استفاده کند. بدین ترتیب از هدر رفتن مواد علوفه ای به مقدار زیاد جلوگیری به عمل می آید. در صورتی که از علوفه ی کاملا خرد شده در تغذیه بره و بزغالهی پرواری استفاده می شود نیازی به علفخور نمی باشد.

 

 

 

 

تمامی حقوق برای سایت دامشاپ محفوظ است.

تمامی حقوق برای سایت دامشاپ محفوظ است.